नवंबर 2026 में उत्तर प्रदेश आ बिहार के प्रमुख त्योहार: दिवाली, छठ पूजा आ देव दीपावली के खास रंग

By Gaurav Mani Tripathi

Published on: Oct 21, 2026

नवंबर 2026 उत्तर प्रदेश आ बिहार में आस्था, भक्ति, लोकसंस्कृति आ धार्मिक पर्यटन के लिहाज से बहुत खास रहे वाला बा। एह महीना में दिवाली के जगमगाहट, छठी मइया के आराधना, गोवर्धन पूजा आ वाराणसी

Share

नवंबर 2026 उत्तर प्रदेश आ बिहार में आस्था, भक्ति, लोकसंस्कृति आ धार्मिक पर्यटन के लिहाज से बहुत खास रहे वाला बा। एह महीना में दिवाली के जगमगाहट, छठी मइया के आराधना, गोवर्धन पूजा आ वाराणसी के देव दीपावली जइसन आयोजन लोगन के मन मोह लीहें। गंगा, सरयू आ गंडक नदी के घाट पर श्रद्धालु के भीड़, मंदिरन में पूजा-पाठ आ पारंपरिक गीत-संगीत से माहौल भक्तिमय हो जाई।

अगर रउआ नवंबर में यूपी-बिहार घूमे के योजना बना रहल बानी, त ई त्योहार आपके यात्रा के यादगार बना सकेलें।

1. धनतेरस आ दिवाली: रोशनी आ खुशहाली के परब

नवंबर के शुरुआत में दिवाली के रौनक देखे के मिली। साल 2026 में धनतेरस 6 नवंबर आ दिवाली 8 नवंबर के मनावे के तारीख पंचांग में दिहल गइल बा। एह मौका पर लोग घर-दुआर साफ करेला, दीया जरावेला, रंगोली बनावेला आ माता लक्ष्मी तथा भगवान गणेश के पूजा करेला।

उत्तर प्रदेश के अयोध्या, वाराणसी, मथुरा आ लखनऊ जइसन शहरन में रोशनी आ सजावट के खास आकर्षण रहेला। अयोध्या में दीपोत्सव के कार्यक्रम के तारीख आधिकारिक घोषणा के बाद पक्का करीं।

2. गोवर्धन पूजा आ भाई दूज

दिवाली के बाद गोवर्धन पूजा आ भाई दूज के परब आवेला। 2026 में गोवर्धन पूजा 10 नवंबर आ भाई दूज 11 नवंबर के पड़ रहल बा।

गोवर्धन पूजा में भगवान श्रीकृष्ण के पूजा होला आ अन्नकूट के भोग चढ़ावल जाला। मथुरा-वृंदावन में एह परब के खास महत्व बा। भाई दूज पर बहिन अपना भाई के माथा पर तिलक लगाके ओकर सुख, समृद्धि आ लंबा उमिर के कामना करेली।

3. छठ पूजा: बिहार आ पूर्वांचल के महापरब

छठ पूजा बिहार आ पूर्वी उत्तर प्रदेश के सबसे महत्वपूर्ण लोकपर्व में से एगो ह। साल 2026 में छठ महापरब 13 नवंबर से शुरू होके 16 नवंबर तक मनावल जाई। 13 नवंबर के नहाय-खाय, 14 नवंबर के खरना, 15 नवंबर के संझा अर्घ्य आ 16 नवंबर के भोर के उषा अर्घ्य दिहल जाई।

पटना, गया, भागलपुर, मुजफ्फरपुर, दरभंगा, गोरखपुर आ वाराणसी समेत कई शहरन में घाट सजावल जाई। व्रती लोग गंगा, गंडक, सरयू आ स्थानीय पोखरा-तालाब में खड़ा होके डूबत आ उगत सूरज के अर्घ्य दीहें। सूप में ठेकुआ, फल, गन्ना आ नारियल रखके छठी मइया के पूजा कइल जाला।

छठ पूजा खाली धार्मिक परब ना, बल्कि परिवार, अनुशासन, प्रकृति आ सामाजिक एकता के प्रतीक ह। एह दौरान छठ के पारंपरिक गीत पूरा माहौल के भावुक आ भक्तिमय बना देलें।

4. देवोत्थान एकादशी आ तुलसी विवाह

20 नवंबर 2026 के देवोत्थान एकादशी मनावे के तारीख पंचांग में दिहल गइल बा। एकर अगिला दिन, 21 नवंबर के तुलसी विवाह मनावल जाई।

धार्मिक मान्यता के अनुसार, देवोत्थान एकादशी पर भगवान विष्णु योगनिद्रा से जागेलन। एह दिन मंदिरन में विशेष पूजा होला आ कई परिवार में तुलसी विवाह के तैयारी शुरू हो जाला। तुलसी विवाह में माता तुलसी आ भगवान शालिग्राम के विवाह करावल जाला। एह परंपरा के साथे कई जगह शादी-बियाह के मौसम शुरू होखे के मान्यता भी जुड़ल बा।

5. कार्तिक पूर्णिमा आ देव दीपावली

24 नवंबर 2026 के कार्तिक पूर्णिमा मनावल जाई। एह दिन वाराणसी में देव दीपावली के भव्य आयोजन देखे के उम्मीद बा।

गंगा के घाट पर हजारों दीया जरावल जाला आ मंदिर, सीढ़ी आ नदी किनारे के इलाका रोशनी से जगमगा उठेला। दशाश्वमेध घाट, अस्सी घाट आ आसपास के इलाका में दीपदान के नजारा पर्यटकन खातिर खास आकर्षण रहेला। श्रद्धालु गंगा स्नान, पूजा-पाठ आ दान-पुण्य करेलें।

एह समय बिहार के सोनपुर मेला भी पर्यटकन खातिर आकर्षण बन सकेला। हालांकि, मेला के आधिकारिक तारीख आ कार्यक्रम आयोजकन के घोषणा से जरूर जांच लीं।

6. नवंबर में घूमे के योजना कइसे बनाईं?

यूपी-बिहार में नवंबर के मौसम आमतौर पर यात्रा खातिर अनुकूल रहेला। रउआ अयोध्या, वाराणसी, मथुरा, गोरखपुर आ पटना जइसन शहरन में धार्मिक स्थल आ स्थानीय संस्कृति के अनुभव ले सकत बानी।

त्योहार के समय भीड़ अधिक हो सकेला, एहसे होटल, यातायात आ घाट पर प्रवेश के जानकारी पहिले जुटाईं। पूजा के तारीख स्थानीय पंचांग से मिलाईं आ प्रशासन के सुरक्षा निर्देश के पालन करीं।

नवंबर 2026 के ई त्योहार उत्तर प्रदेश आ बिहार के समृद्ध संस्कृति, लोकआस्था आ परंपरा के करीब से जाने के बढ़िया मौका दे सकत बा।

खबरें और भी arrow-right Created with Sketch Beta.